İthalat Kayıt Belgesi Nedir? Başvuru Yöntemi ve Gerekli Belgeler

Ülkeler, dış ticareti düzenlemek ve ithal edilen malların kalitesini, güvenliğini ve çevresel etkilerini kontrol etmek için çeşitli yasal düzenlemeler uygular. Bu düzenlemelerden biri de İthalat Kayıt Belgesidir. Peki, ithalat kayıt belgesi nedir, hangi ürünler için gereklidir ve nasıl alınır? İşte ithalat sürecinde bu önemli belgenin detayları.

İthalat Kayıt Belgesi Nedir?

İthalat Kayıt Belgesi, ithalatı planlanan belirli ürünler için yetkili merciler tarafından verilen ve bu ürünlerin ithalatına izin veren bir belgedir. Bu belge, ithalat sürecinde ürünlerin kaydının tutulmasını, güvenlik ve kalite standartlarının kontrol edilmesini sağlar. Türkiye’de bu belge, ithal edilen ürünlerin gümrük işlemlerinin sorunsuz bir şekilde tamamlanabilmesi için Ticaret Bakanlığı'na bağlı ithalatla ilgili birimler tarafından düzenlenir.
İthalat Kayıt Belgesi, özellikle bazı sektörlerde zorunlu olup, belirli ürünlerin ithalatına başlamadan önce alınması gerekmektedir. Bu belge, ithalatın Türkiye'nin yasal düzenlemelerine ve standartlarına uygun olarak gerçekleştirilmesini garanti altına alır. Özellikle çevresel, insan sağlığı ve güvenlik gibi alanlarda bu belge büyük önem taşır.

Hangi Ürünler İçin İthalat Kayıt Belgesi Gerekir?

İthalat Kayıt Belgesi, genellikle sanayi ürünleri, teknolojik ürünler, otomotiv parçaları, kimyasal maddeler, makineler ve elektrikli ürünler gibi yüksek katma değerli ürünler için gereklidir. Ayrıca bazı tarım ürünleri, tekstil ürünleri ve çevreye duyarlı ürünler için de bu belge talep edilebilir. Türkiye'de İthalat Rejimi Kararı çerçevesinde belirlenen ürün grupları, İthalat Kayıt Belgesi’nin zorunlu olduğu alanlar arasında yer alır.

Başvuru Yöntemi ve Gerekli Belgeler

“İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ”ler kapsamında “Kayıt Belgesi” başvuru yöntemi ve istenilen belgeler aşağıda belirtilmektedir.
1. Başvuruların ofisten bilgisayar ortamına aktarılabilmesini teminen gereken şifre alma yöntemi ile istenilen bilgi ve belgelere http://www.ebirlik.org/ithalat/ internet sayfasından ulaşılabilecektir.
2. Kayıt belgesi başvurularının değerlendirmeye alınabilmesi için; beyan sahibine ait noter tasdikli imza sirkülerinin aslı ve beyan sahibi ithalatçıdan farklı ise noter tasdikli vekaletname aslı aranacaktır (İmzaya yetkili kişilere ilişkin bir değişiklik olması ve/veya imza sirkülerinin geçerlik süresinin dolması durumunda noter tasdikli yeni belgenin aslının getirilmesi zorunludur).
3. Yeminli mali müşavir onaylı ithalatçı bilgi formu ilk başvuruda aranır. Ayrıca, her yılın Haziran ayının ilk günü itibarıyla sonra tüm ithalatçılar için (tüzel kişi ithalatçılar, şahıs firmaları ve şahıslar) İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ekinde yer alan “Yeminli Mali Müşavir Onaylı İthalatçı Bilgi Formu” aranacaktır.
4. İthalatçı bilgi formunda cari yıl sütununda yer alan bilgilerden kesinleşmemiş olanlarına “kesinleşmemiştir” ifadesi yazılarak onaylanacaktır.
5. İthalatçı bilgi formu üzerindeki bilgiler http://ithalat.ebirlik.org/impws/app internet adresinden kaydedilecektir. İthalatçı bilgi formu üzerinde yer alan bilgilerin tam ve eksiksiz bir şekilde girilmesi gerekmektedir.
6. İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ekinde örneği yer alan ihracatçı kayıt formu (Exporter Registry Form) kayıt belgesi başvurusu aşamasında aranacaktır. İhracatçı kayıt formu, ilgili ülke yetkili makamlarınca onaylanmasını müteakip aynı ülkede yerleşik Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluklarından birine onaylatılacaktır. İlgili ülke yetkili makamlarının imza ve mühür örneklerinin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu’nda bulunmaması durumunda söz konusu kurumlarca düzenlenen belgelerin Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından onaylanmadan önce anılan ülke Dışişleri Bakanlığınca tasdiki gerekmektedir. İlgili ülkede Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu bulunmaması durumunda üreticinin bağlı olduğu yurt dışındaki ticaret odası tarafından onaylanacaktır. Öte yandan ihracatçı kayıt formlarının ilgili ülke yetkili makamlarınca onaylanmasını müteakip Apostil tasdiki yaptırılması halinde anılan form konsolosluk onaylı olarak kabul edilecektir. İhracatçı kayıt formunun geçerlilik süresi Konsolosluk/Apostil tasdikinin yapıldığı tarihten itibaren 2020/9 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için 3 yıl, 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için ise 1 yıl olacaktır.
7. İhracatçı kayıt formunun yurt dışı onay işlemleri tekamül ettirilmeden ve internet ortamında giriş yapılmadan ibraz edilmek istenmesi halinde; ihracatçı tarafından imzalanmış ancak ilgili ülke yetkili makamı ve T.C. Konsolosluklarından onaylatılmamış olan formun bir örneğinin Ek:1’de aşağıda yer alan taahhütnameyle birlikte kayıt merkezlerine ibraz edilmesi halinde ihracatçı kayıt formu 60 gün için geçerli kabul edilecek, bu süre içinde ilgili ülke yetkili makamı ve T.C. Konsolosluklarından onaylatılmış form ibraz edilmez ise ihracatçı kayıt formu verilmemiş sayılacaktır.
8. 01 Haziran 2016 tarihinden itibaren, ithalatçı firmalar adına ek:1’de yer alan taahhütname ile birlikte ibraz edilen ihracatçı kayıt formlarının 60 gün içerisinde yetkili merci ve T.C. Konsolosluk onaylı olarak kayıt merkezlerine sunulmaması durumunda, anılan ithalatçıların taahhütname ekinde ibraz ettiği ve hali hazırda süresi bulunan diğer ihracatçı firmalar adına yapacağı kayıt belgesi başvuruları kabul edilmeyecek olup ayrıca farklı ihracatçılar için taahhütname verme talepleri de karşılanmayacaktır.
9. Yetkili Merci ve T.C. Konsolosluk onayı imza tasdiki anlamında olup belge içeriğinin onaylanması anlamına gelmemektedir. İlgili ülke yetkili makamları imza tasdiki yapabilen kurumlardır. Bunlar genellikle menşe şahadetnamesi vb. belgeleri veren ticaret odalarıdır.
10. İhracatçı kayıt formunda T.C. Konsolosluğu onayı yerine Apostil tasdiki anlaşmaya taraf olan ülkelerce yapılması durumunda kabul edilecektir.
11. İhracatçı kayıt formları, geçerli bir web adresi ve bu adres bağlantılı elektronik posta hesabı olan ihracatçılarca http://ithalat.ebirlik.org internet sayfası ingilizce bölümünden de doldurulabilecek veya güncellenebilecektir.
12. İnternet sitesinden yapılan işlemlerde her bir ihracatçı firma için, sistemde herhangi bir ithalatçı firma tarafından ibraz edilmiş, ilgili ülke yetkili makamı ve Konsolosluk onaylı en az bir ihracatçı kayıt formunun olması yeterli olacaktır.
13. Kayıt merkezlerine daha önce yetkili makam ve konsolosluk onaylı en az bir ihracatçı kayıt formu sunulmuş olan ihracatçı, ihracatçı kayıt formunu internetten güncellemesi ve ithalatçılarını eklemesi halinde eklemiş olduğu ithalatçı firmaların geçerlilik süresi ithalatçı ekleme veya güncelleme tarihinden itibaren 2020/9 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için 3 yıl, 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için ise 1 yıl olacaktır.
14. Kayıt merkezlerine daha önce yetkili makam ve konsolosluk onaylı en az bir ihracatçı kayıt formu sunulmamış ihracatçı için ise internet sitesinden ihracatçı kayıt formu bilgileri kaydedilip ithalatçı eklenmesi halinde her bir ithalatçı için 60 gün taahhüt süresi verilecektir. Bu firmalarca daha sonrasında yetkili makam ve konsolosluk onaylı belge ibraz edilmesi durumunda; ihracatçı firma tarafından internet sitesinden güncelleme yapılması halinde ilgili ihracatçı tarafından sisteme eklenen ithalatçı firmaların süresi güncelleme tarihinden itibaren 2020/9 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için 3 yıl, 2022/1 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ kapsamı eşyaya yönelik başvurular için ise 1 yıl olacaktır.
15. Orijinal ihracatçı kayıt formlarının noter tasdiki suretiyle çoğaltılan nüshaları da ihracatçı kayıt formlarının geçerlilik süresi içinde kabul edilecektir. Daha önce kayıt merkezlerine sunulmuş olan ihracatçı kayıt formlarının noter tasdikli olarak çoğaltılmak üzere iade alınmasına ilişkin talepler ise karşılanmayacaktır.
16. İhracatçı kayıt formunda bulunan sorulardan ticari sır olduğu gerekçesiyle doldurulmayan kısımlara “firmanın ticari sırrıdır” ifadesi yazılabilecektir.
17. İhracatçı kayıt formu; serbest bölgelerden yapılacak ithalata konu eşyanın ihracatçı firma tarafından serbest bölgede üretilmesi halinde Serbest Bölge Müdürlüğüne, serbest bölgeden ithal edilecek diğer eşya için ise ihracatçı firmanın üye olduğu ticaret ya da sanayi odasına onaylatılacaktır.
18. İhracatçı kayıt formu; sevk ülkesi ile ihracatçının (faturayı kesen) farklı olması durumunda serbest dolaşıma girişte faturayı kesen tarafından doldurulacaktır.
19. İthali yapılacak eşyanın devir işlemine konu olması halinde ihracatçı kayıt formu eşyayı devreden firma tarafından doldurulacak ve devreden firmanın bağlı olduğu ticaret/sanayi odası veya esnaf sanatkarlar odası tarafından onaylanacaktır.
20. İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğler ekinde yer alan belge veya formları ibraz etmeyen ithalatçıların kayıt belgesi başvuruları kabul edilmeyecektir.
21. Kayıt belgesi başvurularında sorun yaşanmaması için yukarıda belirtilen formların kayıt belgesi başvurularından önce veya kayıt belgesi müracaatı aşamasında kayıt merkezlerine ibraz edilmesi gerekmektedir.
22. Örme/dokuma kumaş, iplik ve elyaf detay beyanına tabi eşyaya ait kayıt belgesi başvurularında örme/dokuma kumaş, iplik ve elyaf detay beyan formlarından ilgili olanlar başvuru esnasında sistem üzerinden doldurulacaktır.
23. İthalatçının aynı ihracatçı için birden fazla taahhütname verme talepleri kabul edilmeyecektir.
24. Ekte yer alan İhracatçı-Üretici Bilgi Formu (Exporter-Producer Information Form) ithal edilecek eşyanın tabi olduğu ticaret politikası önlemleri, gümrük vergileri ve diğer mali yükümlülükler ile eşyanın ithalat şartları çerçevesinde incelenmesi ve riskli bulunması durumunda talep edilebilir.

Ek