Haber Bülteni - 11 Mayıs 2026

HAFTANIN BAŞLIKLARI

• İhracat bedellerinin en az yüzde 35'inin bankalar aracılığıyla Merkez Bankası'na satılma zorunluluğu, 31 Temmuz 2026 tarihine kadar uzatıldı.
• İhracatı artırmayı, teknoloji girişimlerini desteklemeyi ve ülkeye döviz girişini hızlandırmayı amaçlayan geniş kapsamlı vergi ve teşvik düzenlemesi TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi.
• İran, Hürmüz Boğazı ve bölge sularında seyreden ticari gemilerin erzak, sağlık, yakıt ve teknik ihtiyaçlarını karşılamaya tam kapasiteyle hazır olduğunu duyurdu.
• ABD ve İran arasındaki olası bir ateşkes beklentisinin piyasalarda yarattığı iyimserlik havası, faiz indirimlerine kapı aralayarak borsa ve altına ivme kazandırırken petrol fiyatlarını aşağı çekti.
• ABD'nin de aralarında bulunduğu 19 Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülke, elektronik ticaret işlemlerinde gümrük vergisi uygulamama kararı aldı.

MEVZUAT VE GELİŞMELER

İhracat Bedellerinin Merkez Bankası'na Satış Süresi Uzatıldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ihracatçıları yakından ilgilendiren önemli bir düzenlemeye imza attı. İhracat Genelgesi'nde yapılan yeni değişiklikle birlikte, ihracat bedellerinin bankalara satılmasına yönelik mevcut uygulamanın süresinde uzatmaya gidildi.

Genelgenin Geçici 4'üncü maddesinde yapılan güncellemeyle, İhracat Bedeli Kabul Belgesi (İBKB) veya Döviz Alım Belgesi'ne (DAB) bağlanan ihracat bedellerinin en az yüzde 35'inin düzenleyici bankaya satılması zorunluluğu devam edecek. Daha önce 30 Nisan 2026 olarak belirlenen bu zorunluluğun bitiş tarihi, alınan yeni kararla 31 Temmuz 2026 (bu tarih dahil) gününe kadar uzatıldı.

Uygulama kapsamında ihracatçılar tarafından bankalara satılan bu dövizler, işlem günü geçerli olan Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden aynı gün Merkez Bankası hesaplarına aktarılmaya devam edecek. Satışı gerçekleştirilen döviz tutarının tam karşılığı ise bankalar tarafından ihracatçılara Türk Lirası olarak ödenecek.

Kapsamlı Vergi ve Teşvik Paketi TBMM Komisyonu'ndan Geçti

İhracatı artırmak, döviz girişini hızlandırmak ve yüksek katma değerli üretimi desteklemek amacıyla hazırlanan yeni vergi ve teşvik paketi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’ndan geçerek yasama sürecinde önemli bir aşamayı geride bıraktı. Düzenleme; ihracatçılardan teknoloji çalışanlarına, yurt dışı kazanç sahiplerinden İstanbul Finans Merkezi'ndeki (İFM) şirketlere kadar ekonominin birçok farklı aktörüne önemli avantajlar sunmaya hazırlanıyor.

Kabul edilen kanun teklifiyle birlikte ticari hayatı kolaylaştıracak kritik adımlar atılıyor. Kamu alacaklarının yapılandırılmasında azami taksit süresi 72 aya çıkarılırken, imalatçı ihracatçılar için kurumlar vergisi oranı yüzde 9'a düşürülüyor. Teknogirişimleri de unutmayan paket kapsamında, şirket çalışanlarına verilen hisse senetlerindeki vergi istisnası limitleri artırılıyor ve mevzuata yeni giren "nitelikli hizmet merkezi" tanımıyla uluslararası şirketlerin çalışanlarına cazip gelir vergisi muafiyetleri getiriliyor.

Paketin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri ise süresi 31 Temmuz 2027'ye kadar uzatılan "varlık barışı" uygulaması oldu. Bu düzenlemeyle yurt dışındaki varlıklarını Türkiye'ye getirenler veya kayıt dışı varlıklarını bildirenler özel vergi avantajlarından yararlanabilecek. Öte yandan, İstanbul Finans Merkezi'nin küresel rekabet gücünü artırmak amacıyla finansal kuruluşlara sağlanan vergi indirimlerinin süresi 2047 yılına kadar uzatıldı ve transit ticarette yüzde 100'e varan vergi indirimlerinin önü açıldı. Teklif, TBMM Genel Kurulu'nda da onaylanmasının ardından yürürlüğe girecek.

İran'dan Hürmüz Boğazı'ndaki Ticari Gemilere Destek Mesajı

İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu, Hürmüz Boğazı ve bölge sularında seyreden ticari gemilere yönelik dikkat çeken bir çağrıda bulundu. Resmi haber ajansı IRNA üzerinden gemi kaptanlarına hitaben yayımlanan mesajda, İran limanlarının bölgedeki denizcilere genel denizcilik hizmetleri, teknik destek, erzak ve tıbbi yardım sunma konusunda hazır olduğu bildirildi.

Özellikle İran karasularında ve demirleme alanlarında bulunan gemileri kapsayan bu destek paketiyle, ihtiyaç duyan denizcilere yakıt temininden gerekli onarım malzemelerine kadar geniş bir yelpazede hizmet sağlanabilecek. İran'ın bu yardım mesajının, bölgedeki deniz haberleşme ağları ve VHF telsiz sistemleri üzerinden üç gün boyunca, günde üç kez gemilere anons edileceği belirtildi.

Tahran yönetiminin bu adımı, Amerika Birleşik Devletleri'nin bölgeye yönelik son hamlesinin hemen ardından gelmesiyle dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump, 4 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve temel ihtiyaç sıkıntısı çeken tarafsız ülkelere ait ticari gemilere eskortluk etmek amacıyla "insani amaçlar" taşıdığını savunduğu "Özgürlük Projesi"ni başlatacaklarını duyurmuştu.

Piyasalar "Barış İyimserliği" ile Yeni Dönemi Fiyatlıyor

Küresel piyasalar, ABD ile İran arasında savaşı sona erdirecek olası bir anlaşmanın beklentisiyle şekillenen yeni bir fiyatlama dönemine giriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatı risklerinin azalmasıyla Brent petrolün varil fiyatı yüzde 8,1'lik düşüşle 98,9 dolara geriledi. Piyasalara hakim olan "barış iyimserliği" ve dolardaki zayıflama yatırımcıların rotasını yeniden belirlerken, gözler Donald Trump'ın 14-15 Mayıs tarihlerindeki Çin ziyaretine ve ABD'den gelecek enflasyon verilerine çevrildi.

Savaşın bitebileceğine dair artan iyimserlik, enflasyonist baskıların zayıflayacağı ve faiz indirimlerinin başlayabileceği beklentisiyle özellikle Borsa İstanbul ve altına güçlü bir talep yarattı. BIST 100 endeksi, haftayı yüzde 4,29'luk önemli bir yükselişle 15.062 puan seviyesinden tamamladı. Altın cephesinde de rüzgar yukarı yönlü esiyor; gram altın 6.918 liraya, ons altın ise 4.715 dolara yükseldi. Hatta Morgan Stanley, faiz indirimleri ve merkez bankalarının alımlarına dikkat çekerek ons altın için yıl sonu tahminini 5.200 dolar olarak güncelledi.

Döviz ve faiz tarafında ise yüksek getiriler yatırımcıların odak noktasında yer alıyor. 3 ay vadeli TL mevduat faizleri yüzde 49 seviyelerine dayanarak enflasyonun üzerinde ciddi bir reel getiri sunmaya devam ediyor. Bu cazip tablo, Goldman Sachs gibi küresel aktörlerin TL varlıklar için "carry trade" tavsiyesi vermesini de destekliyor. Dolar 45,36 TL, Euro ise 53,46 TL seviyelerinde haftayı kapatırken, iç siyasetteki gelişmeler ile ekonomi yönetiminin döviz girişini artırmaya yönelik hamleleri piyasaların ana gündem maddeleri arasında yerini koruyor.

E-Ticarette Gümrük Vergisi Muafiyeti: 19 DTÖ Üyesinden Ortak Karar

ABD'nin de aralarında yer aldığı 19 Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi ülke, elektronik ticaret üzerinden gerçekleştirilen işlemlere gümrük vergisi uygulanmaması konusunda ortak bir mutabakata vardı. Reuters tarafından aktarılan habere göre, küresel dijital ticareti yakından ilgilendiren ve e-ticaret hacmini desteklemesi beklenen bu önemli karar perşembe günü resmiyet kazandı.

Söz konusu vergi muafiyeti adımı, DTÖ üyeleri arasında süresi dolan mevcut küresel anlaşmanın yenilenmesi sürecinde yaşanan diplomatik tıkanıklığın ardından geldi. Bu hafta İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenen iki günlük yoğun görüşmelerde, Brezilya ve bazı örgüt üyeleri arasındaki anlaşmazlıkların çözülememesi üzerine, 19 ülke inisiyatif alarak kendi aralarında e-ticarette gümrük vergisini kaldıran bu mutabakata imza attı.