Haber Bülteni - 20 Ocak 2026

HAFTANIN BAŞLIKLARI

• Çi̇n 2026 yılı ithalat lisansına tabi̇ ürünler listesi̇ yayınlanmıştır. Katalogda Çin'in ithalatta lisans alınması mecburiyeti getirdiği ürünlere ilişkin ayrıntılı bir listeye yer verilmektedir.
• ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları ve ülkede süren protestolar, Gürbulak Sınır Kapısı’ndan yapılan geçişleri yüzde 40’a varan oranlarda azaltarak Türkiye’nin dış ticaretini olumsuz etkiledi.
• Küresel madencilik sektörü 2026’ya güçlü girerken, altın, gümüş ve bakır fiyatları rekor seviyelere ulaştı. Ons gümüşün 90 doları aşması, piyasalarda yapısal bir dönüşüm beklentisini artırdı.

MEVZUAT VE GELİŞMELER

Çin İthalat Lisansı Yönetimine Tabi Ürünler Listesi (2026)

Çin Ticaret Bakanlığı ve Gümrük İdaresi tarafından ortaklaşa yayınlanan 88 nolu, 30.12.2025 tarihli duyuru ile İthalat Lisansı Yönetimine Tabi Ürünler Kataloğu’nun yayımlandığı ve 01.01.2026 tarihinden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmektedir.

Katalogda Çin'in ithalatta lisans alınması mecburiyeti getirdiği ürünlere ilişkin ayrıntılı bir listeye yer verilmektedir. Söz konusu listede kayıtlı bulunan ürünlerin Çin Halk Cumhuriyeti'ne 2026 yılında ithal edilmek istenmesi halinde ithalat lisansı alınması zorunludur.

1. Ozon Tabakasını İncelten Maddeler

Bu grupta, Montreal Protokolü kapsamında kontrol altına alınan ve ithalatı sıkı bir şekilde düzenlenen kimyasallar yer alır.
o Kloroflorokarbonlar (CFC'ler): Örn. trichlorofluoromethane (CFC-11), dichlorodifluoromethane (CFC-12).
o Hidrokloroflorokarbonlar (HCFC'ler): Örn. dichlorotrifluoroethane, dichlorofluoroethane.
o Halons: Yangın söndürücü olarak kullanılan bromlu maddeler (Örn. bromotrifluoromethane - Halon 1301).
o Metil Bromid: Fümigant olarak kullanılır.
o Hidroflorokarbonlar (HFC'ler): Örn. trifluoromethane (HFC-23), pentafluoroethane (HFC-125).
o Bu maddeleri içeren karışımlar.

2.Diğer Lisansa Tabi Ürün Grupları (2-14. Maddeler)

Belgede, 2 ila 14. sıralar arasında listelenen aşağıdaki ürün gruplarının ikinci el makine ve teçhizat (eski) olarak ithalatında ithalat lisansı gerekmektedir.
• Kimya Tesisatları: • Metal Döküm Teçhizatı: Yüksek sıcaklık alaşımları için döküm makineleri.
• İnşaat Makineleri: Vinçler (kule vinç, lastik tekerlekli vinç, paletli vinç), forkliftler, asansörler.
• Kaldırma ve Taşıma Ekipmanları: Köprülü vinçler, konteyner köprüleri, istifleyiciler, teleferikler.
• Kağıt Üretim Makineleri: Selüloz hamuru yapma, kağıt kurutma ve kağıt işleme makineleri.
• Elektrikli Teçhizat: Büyük alternatörler (750 kVA üzeri), dizel jeneratör grupları, kaynak makineleri (lazer, elektron ışını, ark kaynağı).
• Gıda İşleme ve Paketleme Makineleri: Pişirme makineleri, filtreleme cihazları, dolum ekipmanları, süt işleme makineleri.
• Tarım Makineleri: Pirinç ekim makineleri, biçerdöverler (200 beygir gücü ve üzeri), patates/pancar/şekerkamışı/pamuk hasat makineleri.
• Baskı Makineleri: Ciltleme makineleri, ofset, flekso ve tipografi baskı makineleri.
• Tekstil Makineleri: Deri işleme ve tabaklama makineleri.
• Gemiler: Yolcu gemileri, feribotlar, tekne ve yatlar (8 metre üzeri).
• Yazıcı Kartuşları: Lazer yazıcı/kopyalama makineleri için baskı tamburları ve toner kartuşları.
• X-Işını Tüpleri.

Önemli Açıklamalar ve İstisnalar

• Ozon Tabakasını İncelten Maddeler İstisnası: Bu maddeler, nihai ürünlerin (örneğin, buzdolabı, klima, yangın söndürücü, köpük) içine entegre edilmiş haldeyse lisans kapsamı dışındadır.
• Dahilde İşleme Rejimi (Processing Trade) İstisnası: Ozon tabakasını incelten maddelerle yapılan işleme ticaretinde, üretim artıkları veya nihai ürünlerin iç piyasada satılması durumunda veya ekipmanın normal aşınması/yan ürün oluşması durumunda ithalat lisansına gerek yoktur.
• Numune, Hediye, İade: Ozon tabakasını incelten maddelerin numune, reklam malzemesi, bağış veya iade amaçlı ithalatında lisans gerekir.
• Ürün Tanımı Önceliği: Lisans zorunluluğunun kapsamı, malın adına göre belirlenir. Gümrük tarife pozisyonu (HS code) sadece referans amaçlıdır.

Düzenlemenin orijinal Çince versiyonu ve eki kataloğa bu link üzerinden ulaşabilirsiniz.

İran Krizi ve ABD Yaptırımları Sınırda Etkisini Gösterdi

ABD’nin İran’a yönelik yaptırımları ve ülkede haftalardır devam eden protestolar, Türkiye’nin dış ticaretine somut etkiler yaratmaya başladı. Bu gelişmelerin ilk yansıması, Türkiye–İran ticaretinde kritik öneme sahip Gürbulak Sınır Kapısı’nda görüldü. Sınır kapısından günlük çıkan TIR sayısında yüzde 40’a varan bir düşüş yaşandığı ifade ediliyor.

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Yönetim Kurulu Üyesi Başaran Bayrak, olağan dönemlerde Gürbulak başta olmak üzere ilgili sınır kapılarından günlük 350–400 aracın geçiş yaptığını belirtti. Bayrak, İran’daki protestoların ardından bu sayının 200’lü seviyelere kadar gerilediğini vurgulayarak, düşüşün ihracatçılar açısından ciddi bir aksama yarattığını dile getirdi.

Öte yandan bölgedeki jeopolitik riskler de artmaya devam ediyor. Reuters’ın üst düzey bir İranlı yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Tahran yönetimi olası bir ABD saldırısı durumunda Türkiye’nin de aralarında bulunduğu bölge ülkelerindeki ABD üslerini hedef alacağını bildirdi. Bu açıklama, ticari kayıpların yanı sıra güvenlik endişelerini de yeniden gündeme taşıdı.

Uzmanlar, sınır geçişlerindeki yavaşlama ve artan siyasi gerilimin, Türkiye’nin İran üzerinden yaptığı ihracat ve transit ticaret üzerinde baskı oluşturabileceğine dikkat çekiyor. Sürecin uzaması halinde, alternatif güzergâh arayışlarının ve ek maliyetlerin gündeme gelmesi bekleniyor.

Küresel Madencilikte Güçlü Başlangıç: Değerli Metaller Ve Hisseler Rekor Kırıyor

Küresel madencilik sektörü, 2026 yılına 2025’i kapattığı güçlü ivmeyi koruyarak başladı. Değerli ve endüstriyel metallerdeki yükseliş, yılın ilk döneminde de hız kesmeden devam ederken, altın fiyatları 5.000 dolar seviyesine yaklaşmış durumda. Aynı dönemde gümüşteki sert dalgalanmalar daha da belirginleşirken, bakır fiyatları düzenli olarak tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaşıyor.

Emtia piyasalarındaki bu güçlü seyre paralel olarak madencilik hisseleri de dikkat çekici bir performans sergiliyor. 2026’daki hızlı yükselişin ardından, dünyanın en büyük 50 madencilik şirketinin toplam piyasa değeri, 2025 yılının sonunda ulaşılan 2 trilyon dolarlık eşiğin üzerine çıktı. Bu tablo, yatırımcıların sektöre olan ilgisinin artarak sürdüğüne işaret ediyor.

Öte yandan küresel piyasalarda değerli metaller rallisinin en çarpıcı örneklerinden biri gümüşte yaşanıyor. Ons gümüş, tarihinde ilk kez 90 dolar seviyesini aşarak yeni bir rekor kırdı. Uzmanlar, bu hareketin kısa vadeli ve geçici bir yükselişten ziyade daha derin dinamiklere dayandığını vurguluyor.

Piyasa oyuncuları, gümüşteki yükselişi arz kısıtları, artan endüstriyel talep, para politikalarındaki belirsizlikler ve jeopolitik risklerin birleştiği yapısal bir “faz değişimi” olarak değerlendiriyor. Bu görünüm, madencilik sektöründe volatilitenin yüksek kalmaya devam edebileceğine işaret ediyor.